23-24.06.2026 r. – Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Pogranicze polsko-ukraińskie. Kultura – Literatura – Język”
W dniach 23–24 czerwca 2026 r. odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Pogranicze polsko-ukraińskie. Kultura – Literatura – Język”, zorganizowana przez Komisję Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Włodawskiej, Katedrę Językoznawstwa Słowiańskiego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Burmistrza Miasta Włodawy. Obrady pierwszego dnia odbyły się w siedzibie Polskiej Akademii Nauk Oddział w Lublinie, natomiast drugiego dnia uczestnicy spotkali się w sali konferencyjnej Urzędu Miejskiego we Włodawie.
Konferencja została zorganizowana z okazji 25-lecia Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych PAN Oddział w Lublinie oraz 10. rocznicy śmierci prof. Michała Łesiowa – wybitnego językoznawcy, badacza pogranicza polsko-ukraińskiego i pierwszego przewodniczącego Komisji. Wydarzenie poświęcone było problematyce kultury, literatury i języka pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego oraz współczesnym procesom zachodzącym na styku kultur, tradycji i języków.
Konferencja zgromadziła naukowców reprezentujących liczne ośrodki akademickie z Polski i Ukrainy, m.in. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki, Narodową Akademię Nauk Ukrainy oraz Instytut Ukrainoznawstwa im. I. Krypjakewycza NAN Ukrainy. W wydarzeniu uczestniczyło około 40 badaczy, w tym 15 gości zagranicznych.
Pierwszy dzień konferencji rozpoczął się uroczystym otwarciem oraz wystąpieniami zaproszonych gości. Ważnym elementem inauguracji była jubileuszowa uroczystość z okazji 25-lecia Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych PAN Oddział w Lublinie. Podczas wydarzenia wręczono Dyplomy Uznania Prezydenta Miasta Lublin oraz listy gratulacyjne osobom szczególnie zasłużonym dla działalności Komisji i rozwoju polsko-ukraińskiej współpracy naukowej. Uhonorowani zostali: prof. Mirosława Ołdakowska-Kuflowa – przewodnicząca Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych PAN Oddział w Lublinie, prof. Lubow Frolak – wieloletnia członkini Komisji oraz dr Mateusz Jastrzębski – wieloletni sekretarz Komisji. Wyróżnienia przyznane przez Prezydenta Miasta Lublin Krzysztofa Żuka stanowiły wyraz uznania za ich wieloletni wkład w rozwój polsko-ukraińskiej współpracy naukowej i kulturalnej oraz działalność na rzecz badań nad pograniczem polsko-ukraińskim.
Po części jubileuszowej odbyły się obrady plenarne poświęcone dorobkowi naukowemu prof. Michała Łesiowa, historii badań nad pograniczem polsko-ukraińskim, dziedzictwu językowemu i folklorystycznemu oraz zagadnieniom dialektologii, onomastyki i historii języka. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się referaty dotyczące współczesnych badań nad językowym pograniczem oraz dziedzictwem kulturowym regionów Podlasia i Polesia.
Drugiego dnia obrady kontynuowano we Włodawie. Program obejmował wystąpienia poświęcone historii regionu włodawskiego, nazewnictwu miejscowemu, dziedzictwu leksykalnemu pogranicza, literaturze regionalnej, kulturze ludowej oraz zagadnieniom dwujęzyczności i współpracy transgranicznej. Referaty stały się podstawą ożywionej dyskusji nad rolą pogranicza jako przestrzeni współistnienia i wzajemnego oddziaływania kultur Europy Środkowo-Wschodniej.
Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Pogranicze polsko-ukraińskie. Kultura – Literatura – Język” stworzyła cenne forum wymiany doświadczeń przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych – językoznawstwa, literaturoznawstwa, kulturoznawstwa oraz historii. Zaprezentowane wyniki badań potwierdziły znaczenie interdyscyplinarnego podejścia do problematyki pogranicza oraz potrzebę dalszego rozwijania współpracy naukowej pomiędzy polskimi i ukraińskimi ośrodkami badawczymi. Wybrane referaty zostaną opublikowane w czasopismach naukowych, przyczyniając się do upowszechniania wyników badań nad historią, kulturą i językiem pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego.
Konferencja odbyła się pod Honorowym Patronatem Prezydenta Miasta Lublin Krzysztofa Żuka, przy wsparciu władz samorządowych Lublina i Włodawy. Patronat medialny nad wydarzeniem sprawowało Polskie Radio Lublin.
Konferencja dofinansowana ze środków Polskiej Akademii Nauk.
